فصل هشتم:خوراک
فصلهشتم:
خوراک
خوراک
وعده های غذایی
اهالی روستای امام ده به طور کل دارای 3 وعده غذایی اصلی یعنی: صبحانه،ناهار، شام می باشند.
علاوه بر آن دارای دو میان وعده در روز یعنی بین صبحانه ـ ناهار و بین ناهار ـ شام می باشند.
نوع تغذیه
اهالی این روستا به خاطر داشتن آب و هوایی معتدل و مرطوب، داشتن پوشش گیاهی متنوع در محیط طبیعی خود و نگهداری از دام و طیور باعث شده که دارای غذاهای متنوعی باشند و برنج که هسته ی اصلی از تولیدات کشاورزی آنها می باشد، در وعده های اصلی و میان وعده غذایی شان نقش به سزایی دارد . و ما در اینجا به برخی از غذاهای محلی این روستا که اکثریت از همین منابع تهیه می شود، اشاره می نماییم:
موادلبنیدرروستایامامده
همانطور که گفته شد اکثر اهالی روستا دارای گاو ماده (شیرده) می باشند و با دوشیدن شیر گاوهای خود مواد لبنی روزانه خود را تهیه می کنند. این روستا علاوه بر استفاده از شیر معمولی، از آن ماست، کره، پنیر، روغن و دوغ تهیه می کنند.
ماست
مهمترین و اصلی ترین مواد لبنی بعد از شیر، ماست می باشد؛ اهالی روستا ماست برای مصرف روزانه خود تهیه می کنند.
طرزتهیهماست:
ابتدا شیر را بعد از دوشیدن کاملاً صاف می کنند و آنرا از یک صافی رد می کنند تا کاملاً تمییز شود، و سپس آنرا می جوشانند و بعد از جوشاندن، آنرا با مایع ماست، مایع می زنند. معمولاً برای تهیه کردن ماست، آنرا در ظرف سفالی مایع می زنند. زیرا ظروف سفالی آب اضافی ماست را می گیرد و ماست شل نمی شود و علاوه بر ظروف سفالی، از ظرف های پلاستیکی و شیشه ای هم برای مایع زدن ماست استفاده می نمایند.
دوغوکره
بعد از ماست، ماده لبنی دیگری که اهالی روستا درست می کنند، کره می باشد که مقداری ماست در طول هفته جمع آوری می کنند و آنرا داخل نیره ( ظروف سفالی و خمره ای شکل است که برای کره گیری مورد استفاده است) می ریزند و نیره را آن قدر تکان می دهند که چربی ماست گرفته شود، چربی از ماست جدا شده را کره می گویند و بقیه ماست که آبکی و ترش است دوغ می باشد.
پنیر
برای تهیه کردن پنیر ابتدا شیر جوشانده شده را مایع پنیر یا قرص پنیر می زنند و بعد از مدتی که یک مقدار پنیر خودش را گرفت آن را داخل پارچه ای سفید و تمییز پهن می کنند و روی آن را کاملاً می پوشانند و تکه سنگی روی آن قرار می دهند تا خود را کاملاً بگیرد.
موقع تهیه کردن پنیر نکاتی که لازم است رعایت شود اینست که:
1 ـ شیر کاملاً جوشانده شود.
2 ـ پنیر تازه درست شده را مصرف نشود و هرچه پنیر کهنه تر خورده شود برای سلامتی مفید تر است.
و در آخر باید گفت: پنیر کمتر و ماست بیشتر از مواد لبنی دیگر تهیه می شود.
پنیرابیچ
یک نوع غذای محلی است که منبع اصلی این غذا پنیر و تخم و مرغ است که ما در اینجا به طرز تهیه در ست کردن آن اشاره می کنیم.
موادلازم:
1 ـ پنیر سیاه مزگی (پنیر از مشک گرفته شده)
2 ـ کره
3 ـ شیوید تازه یا خشک
4 ـ تخم مرغ
طرزتهیه:
ابتدا پنیر سیاه مزگی را همراه کره تفت می دهیم و بعد از تفت دادن مقداری شیوید اضافه می کنیم سپس تخم مرغ را اضافه می کنیم و وقتی کاملا پخت می توان آنرا میل نمود.
این خوراک را اهالی روستا موقع صبحانه تدارک می بینند و همراه با برنج یا نان می خورند.
برنجکته (بدونروغن)
هسته اصلی غذای اهالی روستای امام ده برنج می باشد و می توان گفت: در سه وعده اصلی غذای خود (صبحانه، ناهار، شام) و گاهی اوقات در میان وعده به صورت کته تهیه کرده و می خورند و طرز تهیه کردن آن به شرح زیر می باشد:
موادلازم:
1 ـ برنج
2- آب
3 ـ نمک
طرزتهیه:
ابتدا برنج را نیم ساعت قبل از پخت خیس می کنیم و به ازای هر یک پیمانه برنج، یک پیمانه آب اضافه می کنیم و در انتها یک پیمانه آب بیشتر از پیمانه برنج اضافه می کنیم و یک مقدار نمک به آن اضافه می کنیم، و آنرا روی شعله زیاد می گذاریم تا آب برنج کاملاً گرفته شود و بعد از گرفته شدن آب شعله را کم می کنیم وآنرا دم می گذاریم تا کاملاً پخته شود . وقتی دور برنج زرد شد نشانه پخت برنج می باشد.
آشبرنج
آش غذایی است که اهالی روستا معمولا در مواقع سرماخوردگی و در فصل پاییز و زمستان در هنگام شام مصرف می کنند و طریقه درست کردن این غذا به شرح زیر می باشد:
موادلازم:
1 ـ برنج
2 ـ آب
3 ـ آبغوره
4 ـ گوشت یا مرغ خرد شده
5 ـ نمک ، فلفل، زردچوبه
6 ـ سبزیجات معطر: گشنیز + جعفری + اسفناج (در فصل آن) + نعنا
طرزتهیه:
ابتدا برنج را با آب می گذاریم بپزد و آب آن باید به مقداری باشد که آش رقیق شود و در حال پختن برنج گوشت یا مرغ پخته شده را اضافه می کنیم. بعد از مدتی که آش جا افتاد سبزیجات خرد شده و نمک و فلفل و زردچوبه و آبغوره را اضافه می نمائیم و قتی تمام مواد آش کاملا پخت غذا آماده می باشد.
شیربرنج
شیر برنج از جمله غذایی است که اهالی روستا معمولا در ماه رمضان ، صبح عاشورا ، موقع صبحانه یا شام تدارک می بینند و طریقه درست کردن آن به شرح زیر می باشد:
موادلازم:
1 ـ شیر
2 ـ برنج
3 ـ شکر
4 ـ گلاب
5 ـ آب
طرزتهیه:
ابتدا برنج را به مدت 2 ساعت خیس می نمائیم سپس آن را می گذاریم تا با آب بپزد زمانیکه یک مقدار برنج شل شد، شیر را به آن اضافه می نمائیم و وقتی برنج در شیر یک مقدار لعاب پس داد شکر و گلاب را اضافه می نمائیم و می گذاریم تا کاملا بپزد.
سبزیجات
سبریجات از جمله محصولات اهالی روستا است که موقع برداشت آن در تمام فصول می باشد. با این گونه محصولات انواع غذای محلی متنوعی تهیه می کنند و در وعده های غذایی آنان نقش بسزایی دارد. این غذاها به شرح زیر می باشد:
خورشتترشواش
موادلازم:
1 ـ سبزی معطر محلی: ترش واش + خال واش + چوچاق + نعنا + چغندر
2 ـ سیر سرخ شده
3 ـ پیاز سرخ شده
4 ـ گوجه فرنگی سرخ شده
5 ـ بادمجان کباب شده یا سرخ شده
6 ـ مرغ یا گوشت
7 ـ آب
8 ـ نمک و فلفل و ادویه
9 ـ آبغوره
10 ـ روغن
طرزتهیه:
ابتدا سبزی های خرد شده را کاملا سرخ می کنیم تا آب اضافی آن هم گرفته شود سپس پیاز سرخ شده و سیر سرخ شده و تکه های مرغ یا گوشت و مقداری آب اضافه می کنیم تا کم کم و آرام آرام خورشت بپزد و آب خورشت باید طوری باشد که خورشت شل یا سفت نشود . وقتی خورشت کمی پخت مقداری نمک و فلفل و ادویه و آبغوره را اضافه می کنیم و در انتهای کار گوجه فرنگی سرخ شده و بادمجان سرخ شده یا کباب شده را داخل آن اضافه می کنیم.
این خورشت را معمولا با برنج مصرف می شود. در کنار آن هم ماهی شور یا دودی و پیاز خام، سیرخام، دیده می شود و در فصل بهار و تابستان به علت وجود سبزی ترش واش می توان تهیه نمود و در فصل های دیگر به صورت سبزی فریز شده می توان این خورشت را تهیه نمود.
اهالی روستا این غذا را در مجالس و میهمانی ها ی خود تهیه و تدارک می بینند و یکی از غذاهای اصلی آن ها محسوب می شود.
ترشیتره
موادلازم:
1 ـ سبزیجات محلی : جعفری+ گشنیز + اسفناج + چوچاق + پونه محلی + اشکنه (چغندر)خرد شده
2ـ لوبیا
3 ـ آرد برنج
4 ـ رب انار ترش
5 ـ سیر سائیده شده
6 ـگوشت ماهیچه (برحسب سلیقه)
7 ـ نمک، فلفل، ادویه
8 ـ آب
طرز تهیه:
ابتدا لوبیا را می گذاریم تا بپزد وقتی پخت، سبزی های خرد شده را به آن اضافه می کنیم به طوریکه خورشت شل یا سفت نشود. بعد از مدت زمانیکه که سبزی ها پخت. سیر سائیده شده ، رب انار ترش، نمک، فلفل، ادویه را به آن اضافه می کنیم . سپس ماهیچه پخته را به خورشت اضافه می کنیم. در انتها آرد برنج را اضافه می کنیم تا خورشت لعاب دار شود. بعد از نیم ساعت خورشت آماده است.
این غذا را معمولا با برنج کته و ماهی شور یا دودی می خورند و در کنار آن پیاز، سبزی خوردن، سیر خام و ماست مصرف می شود.
در این روستا این غذا را در همه فصول سال درست می کنند و یکی از غذا های اصلی آنها محسوب می شود.
سیرابیچ
موادلازم:
1 ـ برگ سیر تازه خرد شده
2 ـ تخم مرغ
3 ـ روغن یا کره محلی
4 ـ نمک ، فلفل، زردچوبه
طرزتهیه:
ابتدا برگ های سیر تازه خرد شده ( برگ های سیر شبیه به تره )را با روغن یا کره محلی تفت می دهیم وقتی کاملاً سرخ شد به آن تخم مرغ را اضافه می کنیم و روی آن نمک، فلفل، زردچوبه را اضافه می کنیم. وقتی تخم مرغ آن پخت غذا آماده است.
این غذا را با برنج کته می خورند و در کنار آن تربچه، ماست، سبزی خوردن، و ماست مصرف می شود. در فصل پاییز و زمستان به علت وجود برگ سیر تازه می توان تهیه نمود. و جزئی از غذاهای اصلی اهالی این روستا محسوب می شود.
بادمجان
بادمجان از جمله محصول صیفیجاتی اهالی روستا است که موقع برداشت آن از اواخر بهار تااوایل پاییز می باشد. با این محصول انواع غذای محلی متنوعی تهیه می کنند و در وعده های غذایی آنان نقش بسزایی دارد. این غذاها به شرح زیر می باشد:
میرزاقاسمی
موادلازم:
1 ـ بادمجان کباب شده
2 ـ پیاز سرخ شده
3 ـ سیر سرخ شده
4 ـ تخم مرغ
5 ـ روغن
6 ـ نمک، فلفل ، زرد چوبه، ادویه
7 ـ گوجه فرنگی خرد شده یا رنده شده
8 ـ رب گوجه فرنگی
طرزتهیه:
ابتدا پوست بادمجان کباب شده را از آن جدا می کنیم و سپس آنرا خرد می کنیم. بادمجان های خرد شده را با سیر سرخ شده و پیاز سرخ شده تفت می دهیم و بعد نمک، فلفل ، زرد چوبه، ادویه و گوجه فرنگی رنده شده و رب گوجه فرنگی را اضافه می کنیم و کاملا همه ی مواد ها را با هم مخلوط می کنیم و در انتهای کار تخم مرغ را اضافه می کنیم و درب قابلمه را می گذاریم تا کاملاً پخته شود.
این غذا را معمولا با برنج کته و ماهی شور یا دودی مصرف می کنند و در کنار آن سیر خام یا پیاز خام یا سبزی خوردن یا ماست دیده می شود.
ورقه
این غذا به این علت که بادمجان ها را ورق ورق و نازک برش می خورد، به آن ورقه گویند.
موادلازم:
1 ـ بادمجان
2 ـ گوجه فرنگی
3 ـتخم مرغ
4 ـ روغن
5 ـ نمک و فلفل
طرزتهیه:
ابتدا بادمجان ها را پوست کنده و آنها را حلقه حلقه می کنیم و سپس به آن نمک می زنیم و بعد از 10 دقیقه بادمجان ها را فشار می دهیم تا آب و تلخی بادمجان گرفته شود و سپس بادمجان ها را در روغن داغ سرخ می کنیم و سپس گوجه فرنگی ها را حلقه حلقه شده را سرخ کرده و در کنار بادمجان ها قرار می دهیم، در انتهای کار تخم مرغ را به آن اضافه کرده و به آن نمک و فلفل می زنیم . زمانیکه تخم مرغ ها کاملاً پخت، خوراک آماده است.
این غذا را معمولا با برنج کته می خورند و در کنار آن سبزی خوردن، پیاز خام، سیر خام و ماست مصرف می شود.
کلکباب
موادلازم:
1 ـ بادمجان کباب شده
2 ـ سیر سائیده شده
3 ـ گردو سائیده شده
4 ـ گل پر، نمک، فلفل
5 ـ آب انار ترش
6 ـ رب انار ترش
7 ـ سبزیجات معطر محلی: چوچاق + پونه محلی + جعفری + گشنیز
طرزتهیه:
ابتدا پوست بادمجان های کباب شده را از آن جدا می نمائیم و بادمجان ها را له می کنیم و سپس سیر سائیده شده ، گردو سائیده شده، گل پر، نمک، فلفل، آب انار ترش، رب انار ترش و سبزیجات معطرمحلی را اضافه می نمائیم و کاملا با هم مخلوط می کنیم و سپس آن را در یخچال می گذاریم تا خنک شود و بعد می توان آن را میل کرد.
این خوراک را می توان به عنوان دسر غذا خورد . اهالی این روستا این خوراک را بیشتر در مجالس و میهمانی های خود تدارک می بینند و بیشتر در فصل تابستان بخاطر برداشت بادمجان تهیه می نمایند.
شکمپربادمجان:
مواد لازم:
1 ـ بادمجان های متوسط
2 ـ گردو سائیده شده
3 ـ گوجه فرنگی متوسط
4 ـ رب انار ترش
5 ـ روغن
6 ـ نمک ، فلفل، ادویه
7 ـ سبزیجات معطر محلی: چوچاق + نعنا + جعفری + گشنیز
طرزتهیه:
ابتدا بادمجان ها را از وسط برش می دهیم و به آنها نمک می زنیم سپس تک تک بادمجان ها را فشار می دهیم تا آب بادمجان ها گرفته شود، سپس آنها را سرخ می نمائیم. گردو سائیده شده و رب انار ترش و سبزیجات معطر محلی و نمک ، فلفل، زردچوبه را با هم سرخ می نمائیم و مواد آماده شده را داخل شکم بادمجان ها می ریزیم و چند گوجه فرنگی را چهار قاچ کرده و آغشته به مواد می کنیم و داخل یک قابلمه قرار می دهیم و یک مقدار آب اضافه می کنیم تا با بخار بپزد.
این غذا را همراه با برنج می خورند و در کنار آن ماست، سبزی خوردن، زیتون دیده می شود و اهالی روستا برای میهمانی ها و مجالس خود این غذا را تدارک می بینند. این خوراک را در فصل تابستان به دلیل برداشت بادمجان تهیه می نمایند.
لوبیا و باقالی
لوبیا و باقالی از جمله محصولات اهالی این روستا است که موقع برداشت آن از اواخر بهار تااوایل پاییز می باشد. با این محصول انواع غذای محلی متنوعی تهیه می کنند و در وعده های غذایی آنان نقش بسزایی دارد. این غذاها به شرح زیر می باشد:
باقلاقاتوق
موادلازم:
1ـ لوبیای تازه یا خشک
2 ـ شیوید
3 ـ سیر سائیده شده
4 ـ تخم مرغ
5- آب
6 ـ روغن
7 ـ نمک، فلفل، زردچوبه
طرزتهیه:
ابتدا پوست لوبیا ها را از آن جدا می کنیم و اگر لوبیا خشک بود 24 ساعت قبل از پوست کندن آنرا خیس می کنیم تا پوست آن را بتوان جدا نمود و آنرا در یک قابلمه می ریزیم و به آن شیوید، سیر سائیده شده و نمک، فلفل، زردچوبه را به آن اضافه می کنیم و با روغن یک مقدارتفت می دهیم و بعد از تفت دادن یک مقدار آب به آن اضافه می کنیم ، آب خورشت به مقداری باشد که خورشت شل یاسفت نشود و می گذاریم کاملاً بپزد. وقتی لوبیا ها کاملاً پخت به آن تخم مرغ اضافه می کنیم. وقتی تخم مرغ آن پخت خورشت آماده است.
این غذا را معمولاً با برنج کته و ماهی شور یا دودی می خورند و در کنار آن سبزی خوردن، سیر خام و ماست مصرف می شود.
در این روستا این غذا را در همه فصول سال مصرف می کنند. در تابستان به علت برداشت لوبیای تازه، خورشت را با لوبیای تازه و در زمستان از لوبیای خشک شده برای تهیه این غذا استفاده می نمایند.
این غذا جزء غذاهای اصلی و روزانه اهالی روستا محسوب می شود.
لوبیا پخته
مواد لازم
1 ـ لوبیا تازه یا خشک شده(خیس شده)
2 ـ فلفل سبز یا فلفل سیاه و یا قرمز
3 ـ نمک
4 ـ زرد چوبه
5ـ گوجه رنده شده
طرز تهیه:
ابتدا لوبیای تازه دانه دانه شده و یا خشک شده را باآب بر روی شعله گاز می گذاریم تا پخته شود، معمولا مدت زمان پخت لوبیا 3 ساعت می باشد. و ما زمانیکه یک مقدار لوبیای مان پخته شد؛ نمک، فلفل (سبز یا قرمز یا سیاه) و زرد چوبه و گوجه فرنگی رنده شده را اضافه می کنیم تا لوبیای مان مزه دار شود. زمانیکه لوبیای ما کاملاً پخته شد، آماده خوردن می باشد.
این غذا را معمولاً با برنج کته می خورند و در کنار آن سبزی خوردن، سیر خام و پیاز مصرف می شود.
در این روستا این غذا را در همه فصول سال مصرف می کنند. در تابستان به علت برداشت لوبیای تازه، خورشت را با لوبیای تازه و در زمستان از لوبیای خشک شده برای تهیه این غذا استفاده می نمایند.
این غذا جزء غذاهای اصلی و روزانه اهالی روستا محسوب می شود.
باقالی پخته
مواد لازم:
1 ـ باقالی تازه یا خشک شده
2 ـ گل پر
طرز تهیه:
ابتدا باقالی دانه دانه شده را با آب ولرم بروی شعله گاز می گذاریم تا کاملاً پخته شود، سپس در حال پخته شدن یک مقدار نمک اضافه می کنیم تا مزه دار شود. زمانیکه باقالی ها کاملاً پخته شد، آن را با گل پر صرف می کنند.
این نوع خوراک را اهالی روستا معمولاً هنگام عصرانه صرف می کنند و در فصل پاییز و زمستان طرفدار زیادی دارد.
باقالا پلو
مواد لازم:
1 ـ باقالا
2 ـ برنج به اندازه هر نفر یک پیمانه
3ـشوید ، نعنا خشک شده
4 ـ روغن نباتی یا کره محلی
5 ـ مرغ یا گوشت پخته شده
طرز تهیه :
ابتدا پوست باقالا ها را کاملاً گرفته می شود سپس در آب ولرم بر روی شعله آتش قرار داده می شود تا یک جوش بزند و نرم شود، زمانیکه پخت باقالایی هاآماده شده آب آن را کاملاً می گیرند. سپس برنج خیس شده همانند پخت برنج کته بر روی شعله گاز قرار داده می شود زمانیکه جوش برنج آماده شد، شوید و باقالی و یک مقدار روغن را داخل آن اضافه می کنیم و کاملاً با یکدیگر همزده شود و زمانیکه آب برنج کاملاً گرفته شد. شعله گاز را کم می کنیم. بعد از نیم ساعت که برنج مان کاملاً پخته شد. آماده خوردن می باشد.
معمولا با قالا پلو را اهالی روستا با مرغ و گوشت و یا ماهی دودی صرف می کنند و در کنار این غذا ماست و خیار گذاشته می شود.
کوکوچشمبلبلی
موادلازم :
1 ـ لوبیا چشم بلبلی تازه (چرخ کرده)
2 ـ تخم مرغ
3 ـ آرد
4 ـ نمک ، فلفل ، ادویه و زرد چوبه
5 ـ پیازه رنده شده
6 ـ سیر رنده شده
طرزتهیه:
ابتدا چشم بلبلی چرخ شده و پیاز، سیر رنده شده و تخم مرغ را با هم مخلوط می کنیم و نمک، فلفل، ادویه و زرد چوبه و مقداری آرد را اضافه می کنیم و در انتها کم کم مایع کو کو را برمی داریم و در روغن داغ سرخ می کنیم.
این کوکو را معمولا با برنج خورده می شود و در کنار غذای دیگر برای خود و برای پذیرایی از میهمان های خود تدارک میبینند و فقط در تا بستان به خاطر برداشت لوبیای تازه می توان تهیه کرد.
گوجه فرنگی (پامادور)
گوجه فرنگی (پامادور ) از جمله محصول صیفیجاتی اهالی روستا است که موقع برداشت آن از اواخر بهار تااوایل پاییز می باشد. با این محصول در انواع غذای محلی متنوع و چاشنی غذا نظیر رب گوجه فرنگی نقش بسزایی دارد. این غذاها به شرح زیر می باشد:
پامادور خورشت (همانند املت):
مواد لازم:
1 ـ گوجه فرنگی خرد شده
2 ـ پیاز خرد شده
3 ـ روغن یا کره محلی
4 ـ تخم و مرغ
5 ـ نمک، فلفل، زردچوبه
طرز تهیه:
ابتدا پیاز خرد شده را داخل روغن داغ شده تفت می دهیم و در بین تفت دادن زردچوبه را اضافه می کنیم تا پیازمان رنگ به خود بگیرد و کاملاً سرخ شود سپس گوجه فرنگی (پامادور) خرد شده را داخل آن اضافه می کنیم و با یکدیگر هم می زنیم تا کاملاً با یکدیگر مخلو ط شود و سپس درب پوشی بر روی آن می گذاریم تا کاملاً پخته شود زمانیکه آب گوجه کاملاً گرفته شد و حالت برشتگی به خود گرفت، به آن نمک و فلفل اضافه می کنیم و کاملاً آن را هم می زنیم سپس تخم و مرغ را به آن اضافه می کنیم . در انتها زمانیکه تخم و مرغ ها کاملاً پخته شد. خورشت مان آماده است.
این خورشت را معمولاً اهالی روستا با برنج کته بدون روغن صرف می کنند و در کنار آن ماهی شور یا دودی، خیار ، پیاز خام و ماست و دوغ دیده می شود.
گوجه فرنگی (پامادور ) علاوه بر این غذا، غذاهایی نظیر املت، املت جنگی (خرد کردن گوجه های به صورت بزرگ) تهیه می شود و در سایر غذاها نقش عمده ای دارد.
علاوه بر آن با گوجه فرنگی اهالی روستا رب گوجه فرنگی تهیه می نمایند و رب گوجه فرنگی نقش بسزایی در غذاهای روزمره خود دارد.
خورشت ها و غذاهای تهیه شده با گوشت سفید و گوشت قرمز
ترشفسنجان
موادلازم:
1 ـ گردو چرخ کرده (سائیده شده)
2 ـ آب
3 ـ رب انار ترش
4 ـ رب گوجه فرنگی
5 ـ گوشت مرغ یا اردک
6 ـ نمک و فلفل و ادویه
7 ـ سبزی محلی (پونه محلی+چوچاق) سائیده شده
طرزتهیه:
ابتدا گردو چرخ شده را با آب مخلوط می کنیم تا گردو ها از هم جدا شوند و روی شعله گاز قرار می دهیم و سپس گوشت مرغ یا اردک تکه شده را داخل قابلمه می ریزیم تا با گردو ها پخته شود و می گذاریم آرام آرام بپزد و بعد رب انار ترش و نمک و فلفل و ادویه و یک مقدار رب گوجه فرنگی و سبزی های معطر محلی را اضافه می کنیم .وقتی گردو ها کاملا روغن انداخت و مرغ یا اردک آن کاملا پخت، خورشت آماده است و نباید خورشت شل یا سفت شود و به قول اهالی این روستا خورشت را باید تکه ای در بیاوریم.
این خورشت را معمولا با برنج آبکش شده و روغن دار می خورند و در کنار آن زیتون، سبزی خوردن، سیرو ... مصرف می شود. در همه فصول سال می توان تهیه نمود.
این غذا جزء اصلی ترین غذاهای اهالی روستا محسوب می شود و در تمام میهمانی ها، عروسی ها، عزا و مصیبت ها و ...تدارک می بینند.
این خورشت در گذشته نعل گردو و سیاه قاتوق (خورشت سیاه رنگ) می گفتند. زیرا در گذشته بعد از آماده شدن خورشت فسنجان نعل اسب تمییز شده را داغ می کردند و وقتی کاملاً ذوب می شد، داخل خورشت قرار می دادند تا تمامی روغن خورشت گرفته شود و خورشت رنگ سیاهی پیدا می کرد. اما امروزه چنین کاری را نمی کنند و حدوداً 25 الی 30 سال پیش رواج داشته است.
ماهیسرخشده
موادلازم:
1 ـ ماهی سفید تازه
2 ـ نمک و فلفل
3 ـ آرد
4 ـ آب نارنج یا آب لیمو
5 ـ روغن
طرزتهیه:
ابتدا ماهی تمییز شده را تکه تکه می کنیم و به آن نمک و فلفل اضافه می کنیم و سپس تکه ماهی را به آرد آغشته می نمائیم تا به ماهیتابه نچسبد، سپس آنها را در روغن داغ سرخ می نمائیم و در انتهای کار یک مقدار آب نارنج یا آب لیمو به ماهی ها اضافه می کنیم تا بوی ماهی کاملا گرفته شود. این غذا را معمولا با برنج آب کش روغن دار می خورند و در کنار آن زیتون، تربچه، سبزی خوردن و کاهو دیده می شود.
این غذا از خوراک اصلی اهالی این روستا محسوب می شود و در فصل پاییز و زمستان و اوایل بهار بخاطر صید ماهی ، مورد مصرف اهالی این روستا می باشد. بیشتر در مجالس و میهمانی های خود این غذا را تدارک می بینند.
ملاویچ(شکمپرماهی)
موادلازم:
1 ـ ماهی تازه
2- رب انار ترش یا رب گوجه سبز
3- گردو سائیده شده
4 ـ نمک ، فلفل، ادویه، زردچوبه
5 ـ روغن
6 ـ آب لیمو یا آب نارنج
7- چوب انجیر
8 ـ سبزیجات معطر : گشنیز + چوچاق + پونه محلی
طرزتهیه:
ابتدا ماهی را تمییز می کنیم و داخل شکم آن را خالی می کنیم و وقتی کاملا ماهی را تمییز کردیم ،می گذاریم تا آب آن کاملا گرفته شود . سپس رب انار ترش یارب گوجه سبز همراه با گردو نمک، فلفل، زردچوبه، ادویه و سبزیجات معطرخرد شده را با هم مخلوط می کنیم و تفت می دهیم و وقتی مواد آماده شد، داخل شکم ماهی را با آن پر می کنیم و دو طرف آنرا به هم می چسبانیم . اگر شکم ماهی در حال باز شدن بود آنرا می دوزیم و یا خلال دندان می زنیم که باز نشود. روی ماهی هم مقداری مواد می زنیم و یک مقدار آب نارنج با آب لیمو میزنیم و سپس ماهی آماده شده داخل ماهی تابه روی چوب انجیر قرار می دهیم تا به ماهی تابه نچسبد و آن را روی چراغ نفتی یا گاز در شعله کم قرار می دهیم و روی قابلمه یک در پوش می گزاریم تا با بخار پخته شود و حدود 3 الی 4 ساعت طول می کشد تا پخته شود .
این غذا را معمولا با برنج آب کش شده و روغن دار می خورند اهالی این روستا این خوراک را در مجالس و میهمانی های خود تدارک می بینند و بیشتر در فصل پاییز و زمستان و اوایل بهار به خاطر صید ماهی درست می کنند .
کبابگوشت
موادلازم:
1ـ گوشت گاو یا گوساله تکه تکه شده
2 ـ انجیر نارس رنده شده
3 ـ نمک و فلفل
4 ـ پیاز خرد شده
طرزتهیه:
ابتدا گوشت گوساله یا گاو خرد شده ونمک و فلفل و پیاز خرد شده را با هم مخلوط می کنیم و بعد به سیخ می کشیم و بعد روی هیزم و آتش کباب می کنیم .
این غذا را معمولا با برنج کته و کره می خورند و همراه آن پیاز خام، ماست، سبزی خوردن، زیتون استفاده می شود.
این غذا بهترین غذای اهالی روستا محسوب می شود اما بخاطر گران بودن گوشت، کمتر این غذا را تهیه می کنند و هنگام گردش رفتن و سور دادن این غذا را تهیه می کنند و می خورند.
قیمهرشتی
این خورشت به خاطر داشتن پیاز فراوان و چاشنی آبغوره ، قیمه رشتی نام نهاده اند.
موادلازم:
1 ـ لپه
2 ـ پیاز سرخ شده
3 ـ گوشت سرخ شده
4 ـ سیب زمینی خلال شده (سرخ کرده)
5 ـ آبغوره
6 ـ روغن
7 ـ رب گوجه فرنگی
8 ـ آب
9- نمک و فلفل و زردچوبه
طرزتهیه:
ابتدا لپه را از روز قبل خیس می کنیم و سپس لپه های خیس شده را همراه با پیاز سرخ شده و گوشت خرد شده در یک قابلمه با هم تفت می دهیم و بعد از آن آب را به آن اضافه می کنیم تا کاملا بپزد و سپس رب گوجه فرنگی را اضافه می کنیم و می گذاریم خورشت آرام آرام بپزد و در انتهای کار سیب زمینی سرخ شده ، نمک و فلفل و زردچوبه و آبغوره را اضافه می کنیم.
این خورشت را معمولا با برنج می خورند و در کنار آن پیاز، سبزی خوردن، ماست، تربچه مصرف می شود. اهالی روستا این غذا را در همه فصول سال و در مجالس و میهمانی های خود تدارک می بینند.
واویشکا
موادلازم:
1 ـ گوشت گوساله یا گوسفندی خرد شده
2 ـ پیاز خرد شده
3 ـ گوجه فرنگی رنده شده
4 ـ روغن
5 ـ تخم مرغ
6 ـ نمک ، فلفل، زردچوبه
طرزتهیه:
ابتدا گوشت های خرد شده همراه با پیاز خرد شده تفت میدهیم و بعد از آن یک مقدار آب اضافه می کنیم، تا با آب پخته شود و سپس رب گوجه فرنگی و گوجه رنده شده و نمک، فلفل ، زردچوبه و ادویه را اضافه می کنیم و می گذاریم تا کاملا پخته شود وقتی آب آن گرفته شد روغن را به آن اضافه می کنیم تا یک مقدار سرخ شود و در انتها تخم مرغ را به آن اضافه می کنیم و می گذاریم تا بپزد.
این خوراک را معمولا با برنج کته می خورند و در کنار آن ماست، سبزی خوردن، پیاز مصرف می شود.
و از غذاهای اصلی اهالی این روستا محسوب می شود این خوراک را در مجالس و میهمانی های خود تدارک می بینند. همچنین این غذا در ماه رمضان هنگام سحری تهیه می کنند . و در همه فصول سال می توان تهیه کرد .
چنگرواویشکا
چنگر نام پرنده ای شکاری است که در فصل پاییز و زمستان شکار می شود و در مرداب و زمین های شالیکاری دیده می شود و از لحاظ خوراک خیلی حائز اهمیت است.
موادلازم:
1 ـ گوشت چنگر خرد شده
2 ـ پیاز سرخ شده
3 ـ گوجه فرنگی رنده شده
4 ـ رب گوجه فرنگی
5 ـ آب
6 ـ نمک، فلفل، زردچوبه
طرزتهیه:
ابتدا گوشت چنگر خرد شده را با پیاز تفت می دهیم و سپس با یک مقدار آب می گذاریم تا بپزد وبعد از مدتی که پخت رب گوجه فرنگی و گوجه رنده شده و سپس نمک، فلفل وادویه را اضافه می کنیم و می گذاریم که کاملا بپزد. این غذا را همراه با برنج مصرف می کنند و در کنار آن تربچه، پیاز، سبزی خوردن، ماست، زیتون استفاده می شود. درفصل زمستان و پاییز بخاطر شکار این پرنده، می توان این غذا را تهیه نمود و بخاطر گران و کمیاب بودن پرنده ، اهالی این روستا، این غذا را به ندرت تدارک می بینند.
زیتونپرورده
موادلازم:
1 ـ زیتون هسته جدا شده
2 ـ رب انار ترش + آب انار ترش
3 ـ نعنا و چوچاق سائیده شده
4 ـ مغز گردو سائیده شده
5 ـ گل پر، نمک، فلفل
6 ـ سیر سائیده شده
7 ـ روغن زیتون
طرزتهیه:
ابتدا تمام موادهای ذکر شده را با هم مخلوط می کنیم و وقتی کاملا موادها را با هم مخلوط کردیم آنرا در یخچال قرار می دهیم تا خنک شود و بعد از خنک شدن می توان آنرا مصرف کرد.
این خوراک را می توان بعنوان دسر غذا خورد و اهالی روستا برای مجالس و میهمانی های خود تهیه می نمایند و در تمام فصول سال می توان تهیه نمود.
سایرغذاهایرایجدرروستایامامده
در این روستا علاوه بر غذاهایی که ذکر شد، غذاهای دیگری نظیر: یتیمچه (شش انداز)،کباب مرغابی، کباب خوتکا، کوکوسبزی، کوکوسیب زمینی، کوکوی مرغ، انواع پخت مرغ، سیب زمینی سرخ شده، اُملت، باقالا پلو، قرمه سبزی، تخم مرغ سرخ شده، کاچی، به همراه برنج کته بدون روغن، کاچی، فرنی و ... تهیه می شود.
همچنین در این روستا به تازگی غذاهایی چون ماکارونی، آش رشته، شله زرد، عدس پلو، لوبیا پلو، استامبولی، ساندویچ و انواع نوشیدنی ها نظیر نوشابه رایج شده است.
انواع ترشیجات ، شیرینی جات و چاشنی ها
شیرهاربهدوشاب
از میوه ای به نام اربه گرفته میشود. این میوه ی فصل پائیز است. این شیره به عنوان رنگ و طعم دهنده غذا مورد استفاده می باشد. رنگ آن قهوه ای تیره است و گرم می باشد. شیره ی اربه را با خاک تمییز و مخصوص مخلوط می کنند که از حالت چسبندگی خارج شود و تلخی آن از بین برود.
کاربرد این شیره، به عنوان رنگ غذا می باشد و برای تهیه ته دیگ برنج آبکش، استفاده می نمایند که ته دیگ یک مقدار روغن ، برنج و شیره اربه را مخلوط کرده و سپس بقیه برنج آب کش شده را اضافه می نمایند.
ربانارترش
موادلازم:
1 ـ انار ترش دانه دانه شده
2 ـ نمک
3 ـ آب
طرزتهیه:
ابتدا انارهای ترش دانه دانه شده را له می کنیم و سپس با یک مقدار آب می جوشانیم و بعد از یک مقدار جوشاندن آن را صاف می کنیم تا هسته ها و تفاله های انار گرفته شود و سپس آب انار را می جوشانیم و در حین جوشاندن نمک را اضافه می کنیم. وقتی رب سفت شد و رنگ سیاهی پیدا کرد، آماده می باشد و معمولا تهیه کردن این رب 24 ساعت طول می کشد.
این رب را اهالی روستا به عنوان چاشنی غذا ، در خوراک های خود بکار می برند.
اواخر شهریور و در پاییز که فصل انار ترش می باشد اهالی این روستا رب انار ترش را درست می کنند.
ربگوجهسبز
مواد لازم:
1 ـ گوجه سبز هسته جدا شده ترش
2 ـ نمک
3 ـ آب
طرزتهیه:
ابتدا گوجه سبزهای ترش و هسته جدا شده را با مقداری آب می جوشانیم و بعد از جوشاندن آنرا از صافی رد می کنیم تا تفاله های گوجه سبز گرفته شود و سپس آب گوجه سبز را همراه مقداری نمک آن قدر می جوشانیم تا سفت شود و رنگ سیاهی پیدا کند که معمولا 12 ساعت طول می کشد تا رب آماده شود.
این رب را اهالی روستا به عنوان چاشنی غذا، در خوراک های خود به کار می برند. در اواخر خرداد تا اوایل شهریور که فصل گوجه سبز می باشد اهالی این روستا رب گوجه سبز ترش را درست می کنند.
دلار (دلال)
موادلازم:
1 ـ سبزیجات معطر محلی: کودکودو + گشنیز + نعنا + چوچاق + پونه محلی خرد شده
2 ـ نمک
طرزتهیه:
ابتدا سبزی های معطر خرد شده را با نم کار می سائیم و نمک را کم کم موقع سائیدن اضافه می نمائیم وقتی سبزی ها کاملا سائیده شد دلار آماده می باشد.
دلار را می توان در تمام فصول سال در این روستا تهیه نمود و اهالی این روستا دلار را به جای نمک با میوه جاتی از قبیل: گوجه سبز، خیار، پرتغال و...، همچنین با ماست و دوغ و در برخی از غذاها به عنوان چاشنی استفاده می نمایند.
آبکونوس(آبازگیل)
موادلازم:
1 ـ آب
2 ـ کونوس ( ازگیل ) سفت( نارس )
3 ـ نمک
ابتدا کونوس های تمییز شده و خشک را با آب نمک در یک ظرف سفالی یا پلاستیکی می ریزیم و درب های آنرا سفت می بندیم و به مدت 40 روز می گذاریم تا کونوس ها کاملا پخته شود . وقتی ازگیل ها پخت، آماده خوردن می باشد. معمولا اواسط پاییز اهالی روستا آب کونوس را درست می کنند و در شب های بلند زمستان علی الخصوص شب یلدا که دور هم هستند با هم می خورند.
ترشیهفتبیجار
موادلازم:
1 ـ بادمجان خرد شده
2 ـ سیر خرد شده
3 ـ گوجه فرنگی خام خرد شده
4- سبزیجات معطر: پونه محلی + چوچاق
5 ـ سرکه
6 ـ نمک و فلفل و زردچوبه
7 ـ فلفل سبز خرد شده
8 ـ سیب زمینی ترشی خرد شده
طرزتهیه:
ابتدا تمامی مواد ذکر شده را با هم مخلوط می کنیم و داخل شیشه می ریزیم و درب آنرا می بندیم و بعد از ی کماه که ترشی جا افتاد آماده خوردن می باشد. این ترشی را اهالی روستا معمولا در فصل تابستان درست می کنند زیرا تمامی مواد ذکر شده ، موقع برداشت شان تابستان می باشد.
سیرترشی
موادلازم:
1 ـ بوته های سیر سالم و تمییز شده
2 ـ سرکه
3 ـ نمک
طرزتهیه:
ابتدا بوته های سیر را در یک ظرف می ریزیم و نمک وسرکه را به آن اضافه می کنیم و درب آنرا سفت می بندیم و بعد از 2 ماه سیر ترشی آماده خوردن می باشد اما سیر ترشی را هرچه دیرتر مصرف کنیم خوش طعم تر و خاصیت آن بیشتر است اما اهالی این روستا بعد از 2 ماه مصرف ترشی را شروع می کنند.
این ترشی را معمولا در فصل تیر و مرداد اهالی این روستا تهیه می کنند و علت آن اینست که سیر را در این فصل خشک می کنند.
ترشیشلغم (سیبزمینیترشی)
موادلازم :
1- شلغم (سیب زمینی ترشی) خرد شده
2 ـ فلفل سبز خرد شده
3 ـ نمک ، فلفل، زردچوبه
4 ـ سبزیجات معطر: چوچاق، پونه، نعنا
5 ـ سرکه
6 ـ گل پر
طرزتهیه:
ابتدا تمام مواد ذکر شده را با هم مخلوط می کنیم و سپس در یک ظرف درب دار نظیر سطل و شیشه می ریزیم و درب آنرا محکم می بندیم. این ترشی معمولا بعد از 3 هفته آماده می شود و می توان در فصل پاییز این ترشی را تهیه نمود. باید ذکر کرد سیب زمینی ترشی در این روستا فراوان است و در ترشی های خود زیاد استفاده می کنند.
در این روستا علاوه بر ترشی های ذکر شده ترشی های دیگری نظیر ترشی فلفل، ترشی کلم، ترشی بادمجان، شکم پر بادمجان هم درست می کنند.
عنبپته(انگورپختهشده)
موادلازم:
1 ـ انگور یا کشمش
2 ـ شکر
3 ـ آب
طرزتهیه:
ابتدا انگور یا کشمش را له می کنیم و با مقداری آب می گذاریم تا بپزد ودر حال پختن شکر را اضافه می نمائیم و وقتی که کاملا پخت و رنگ آن سیاه شد آماده خوردن می باشد و معمولا 1 الی 2 ساعت طول می کشد تا آماده شود. این خوراک نیز نوعی مربا می باشد و در صبحانه می توان با نان خورد و می توان آنرا سرخ کرد و به آن تخم مرغ اضافه نمود و همراه با نان خورد و همچنین به جای قند می توان با چای میل نمود.
مربایتمشک
موادلازم:
1 ـ تمشک
2 ـ شکر
طرزتهیه:
ابتدا تمشک ها را می شوئیم و لا به لای تمشک ها را شکر اضافه می نمائیم وقتی تمشک آب انداخت می گذاریم تا بپزد و خیلی سریع هم آماده می شود. این مربا را همراه کره در صبحانه می توان خورد. اهالی این روستا این مربا را در فصل تابستان بدلیل وجود تمشک درست می کنند.
مربایانجیر
موادلازم:
1 ـ انجیر سفت
2 ـ شکر
3 ـ آب
طرزتهیه:
ابتدا آب و شکر را می گذاریم تا بجوشد تا آب شربت درست شود سپس انجیرها را داخل آن اضافه می نمائیم و باید مراقب باشیم انجیر ها زیاد نپزد زیرا باعث له شدن انجیر می شود و مزه خوبی نمی گیرد. این مربا را می توان همراه کره در صبحانه خورد. اهالی این روستا این مربا را در فصل تابستان بخاطر وجود میوه درخت انجیر درست می کنند.
در این روستا مرباهای دیگری نظیر مربای آلبالو، به، بهار نارنج و ...هم درست می کنند و مربا هایی نظیر زرشک و بهار نارنج را هم از مغازه تهیه می کنند.
شیرینی جات، نان ها
شیرینیکاکا
موادلازم:
1 ـ شکر
2 ـ آرد برنج
3 ـ تخم مرغ
4 ـ کدوپخته شده
5 ـ آب
6 ـ روغن
7 ـ شیر
8 ـ دارچین
طرزتهیه:
ابتدا آرد برنج را با آب مخلوط می کنیم و آنرا ورز می دهیم و بعد شیر را به آن اضافه می کنیم و کاملا هم می زنیم و تخم مرغ ها را دانه دانه اضافه می کنیم و در انتها کدوی پخته شده را داخل مواد رنده می کنیم و شکر، دارچین و مقداری کم نمک را اضافه می کنیم، زمانیکه مایع آماده شد کم کم در روغن داغ سرخ می کنیم.
این شیرینی را باید داغ و تازه خورد و معمولا اهالی این روستا این شیرینی را موقع عصرانه برای خود و هنگام داشتن میهمان هنگام عصر درست می کنند.
نان برنجی
مواد لازم:
1.آرد برنج
2.آرد گندم
3. آب جوش
4. نمک
طرز تهیه :
آرد برنج را با آرد گندم مخلوط کرده و سپس یک مقدار نمک به آن اضافه می کنیم و سپس آب جوش را کم کم اضافه کرده و خمیر درست شده را داخل آبجوش گذاشته و سپس خمیر پخته را ورز می دهیم. ( حدود 20 دقیقه در آبجوش بجوشد) بعد خمیر را بصورت نان لواش درآورده یعنی با نان چو (وردنه) باز می کنیم بصورت خیلی نازک در آورده و بر روی ماهی تابه یا پشت گمج (قابلمه سفالی) گذاشته می شود و پخته می شود.
این نان در تمامی مراسم های این روستا مورد استفاده قرار می گیرد و استفاده از این نان برایشان خیلی حائز اهمیت است و باید گفت: خانم های میانسال و کهنسال خودشان این نان را تهیه می کنند و امروز خانواده ها اگر در مراسم هایشان فرصت تهیه این نان را نداشته باشند از بازار تهیه خواهند کرد.
نان خرفه
مواد لازم:
1 . آرد برنج
2.آرد گندم
3. آب جوش
4. تخم خرفه (گیاهی شبیه تخم گیاه شنبیله)
5. کدوی حلوایی پخته شده و کوبیده شده
طرز تهیه:
ابتدا آرد برنج را با آرد گندم را کاملاً مخلوط کرده و آب جوش را کم کم اضافه کرده و خمیر درست می کنیم بعد داخل آبجوش گذاشته خمیر پخته را کاملاً ورز می دهیم. سپس داخل خمیر تخم خرفه و کدو را اضافه می نماییم و مرتباً ورز می دهیم . زمانیکه خمیر نان کاملاً ورز داده شده به صورت چانه چانه می کنیم و چانه ها را بصورت نان لواش با نان چو (وردنه) پهن می کنیم بصورت خیلی نازک در آورده و بر روی ماهی تابه یا پشت گمج (قابلمه سفالی) گذاشته می شود و پخته می شود. در صورت دلخواه اگر نان مان در حال پختن یک مقدار پف کرد می توان داخل پخت آن یک تخم و مرغ اضافه نمود که خیلی مقوی و پر کالری می شود.
بابد توجه کرد که ابن نان می بایست به صورت نازک پخته شود در غیر این صورت خیلی کلفت می شود و مزه خوبی نمی گیرد.
اهالی این روستا گاهی اوقات این نان در مراسم های خود به جای نان برنجی مورد استفاده قرار می دهند و استفاده از این نان برای عصرانه خود و پذیرایی از میهمان های خود هنگام عصر جای دارد.
علاوه بر آن در بازارهای هفتگی شهرستان های گیلان خانم های میانسال به صورت تازه درست می کنند و می فروشند و خیلی پر طرفدار است.
اهالی روستا گاهی اوقات برای خرید، گردش و یا زیارت به بازارهای شهرستان لاهیجان، لنگرود، آستانه اشرفیه و... می روند، این نان برای خوردن تهیه می کنند. برخی از اهالی روستا که از نظر مالی وضع شان خوب است این نان را با کباب گوشت چنچه می خورند( مشاهدات و نقل از : مرحوم شهربانو حسن دوست و لیلا ابراهیمی ، زینب حسن دوست اربوکلایه و صمد حسن دوست اربوکلایه ).
طریقهنگهداریغذادرروستایامامده
این روستا قبل از دارا بودن امکانات برق و داشتن یخچال، غذا ها را بطور طبیعی نگهداری می کردند که از طروق مختلف این کار را می کردند.
روش هاینگهداری:
1 ـ روشقرمهکردن:
در این روش تکه های گوشت گاو، مرغ، اردک، مرغابی و ... را با نمک فراوان مخلوط می کردند و در داخل کوزه سفالی می ریختند و روی آن را می پوشاندند. معمولا گوشت قرمه شده را 5 الی 6 ماه می توانستند نگهداری کنند، اما معمولا 2 الی 3 ماه اول گوشت های قرمه شده را مصرف می نمودند.
2- روشدودیکردنوشورکردن:
روش دودی کردن برای برنج، ماهی، پیاز بکار می رود. و روش شور کردن برای ماهی بکار می رود.
روشدودیکردنبرنج
مکان دودی کردن برنج دو نوع بوده است:
الف) اتاق های مجهز برای دودی کردن برنج
در بین اهالی روستا کسی که از نظر مالی وضع خوبی داشت و می توانست اتاق خاصی را برای دودی کردن برنج اختصاص دهد، اتاقی را درست می کردند و تمام امکانات را برای دودی کردن برنج فراهم می نمود.
ب) اتاق های زندگی اهالی روستا
در بین اهلی روستا کسی که از نظر مالی وضعیت خوبی نداشت و نمی توانست اتاق جداگانه ای را برای دودی کردن برنج اختصاص دهد، روش دیگری برایش وجود داشت، در زمستان اتاق های خود را با بخاری هیزمی گرم می کردند وقتی بخاری روشن می کردند، از سقف برنج ها را بوسیله چوب هایی به نام (خرک ) آویزان می کردند تا بتوانند برنج های خود را دودی کنند و برنج هایی که به زمین می ریخت ، جمع آوری می کردند و داخل یک گونی می ریختند و از جای دیگر آویزان می کردند، تا دودی شوند. امروزه اهالی این روستا برنج را دودی نمی کنند.
روشدودیکردنماهی
در این روش ابتدا ماهی را تمییز می کنند سپس ماهی را در یک اتاق تاریک و بخاری دار آویزان می کنند تا ماهی دودی شود. امروزه دودی کردن ماهی مثل سابق نیست و هر کس فقط بر حسب نیاز خود ماهی را دودی می کند .
روشدودیکردنپیاز
ابتدا پیاز کنده را دسته بندی می کنند سپس از سقف اتاق هایی که دارای بخاری می باشد آویزان می کنند که بعد از دودی شدن پیاز به آن پیاز سوخته گویند. امروزه نیز درخانه های روستا شاهد این هستیم که پیاز ها را از سقف آویزان می کنند تا دودی شود.
روششورکردنماهی
در این روستا روش شور کردن را برای ماهی بکار می برند. ابتدا ماهی های تمییز شده را با نمک و موادی به نام روناس مخلوط می کنند و در یک ظرف فلزی یا سفالی می ریزند و درب آنرا می بندند. مدت 30 الی 40 روز طول می کشد که ماهی شور درست شود. با این روش می توانستند ماهی را به مدت طولانی نگهداری کنند که معمولا در اواخر زمستان و تا اوایل بهار ماهی را شور می کنند و در بهار و تابستان از آن استفاده می نمایند. اهالی این روستا ماهی را بر حسب نیاز خود شور می کنند و خود استفاده می کنند.
3 ـ روشیخچالهایطبیعی
اهالی این روستا، این روش را در زمستان بکار می برند زمانیکه هوا خیلی سرد بود و برف فراوانی می بارید، این روش صورت می گرفت.
در این روش زمین را حفر می کردند و داخل آن کلش ( ساقه برنج ) قرار می دادند و سپس مواد غذایی را داخل آن قرار می دادند و روی آنرا ساقه برنج قرار می دادند و سپس خاک را روی ساقه برنج می ریختند و در موقع نیاز دوباره همانجا را حفر می کردند و مواد غذایی خود را بر می داشتند.
در زمستان ذخیره برف و یخ برای اواخر بهار و تا اوایل تابستان داشتند. برای ذخیره برف و یخ چاله هایی را حفر می کردند و داخل آن کلش (ساقه برنج) قرار می دادند و روی همان ساقه ها مقداری برف و یخ می ریختند و سپس روی آنرا می پوشاندند. امروزه دیگر این روش به چشم نمی خورد.
4 ـ روشخشککردن
این روش برای خشک کردن سبزیجات معطر محلی، لوبیا، باقالا، تخمه و ... بکار می رود و امروزه هم کم و بیش در این روستا رایج می باشد.
روش دیگری که برای نگهداری غذا استفاده می نمودند به این صورت بود که مواد غذایی را داخل زنبیل حصیری قرار می دادند و بیرون از خانه در جای خنک آویزان می کردند که هم از گزند حیوانات و حشرات در امان باشد و هم از فاسد و خراب شدن جلوگیری شود.
سفره آرایی
اهالی روستای امام ده همانند سایر نقاط دیگر ایران برای تزیین کردن سفره خود، دادن رنگ، عطر و بوی غذاهای خود از مواد خوراکی محیط طبیعی خود استفاده می نمایند. علاوه بر آن به خاطر ارتباط با سایر نقاط دیگر ایران علی الخصوص تهران ، مشهد دچار تغییراتی در سفره آرایی و تزیئنات بر سر سفره هایشان شده است که ما به برخی از آنها اشاره مینمایم:
ادویه جات
نمک و فلفل :اهالی روستای امام ده از نمک و فلفل سیاه و قرمز برای مزه دار کردن غذاهای خود استفاده می نمایند. به طوری که بر سر سفره هایشان مشاهده می نماییم در نمک دان های سفالی شان که دو قسمت است، یک سوی آن نمک خالص و سوی دیگر نمک و فلفل سیاه به صورت مخلوط شده، قرار دارد.
زرد چوبه: از جمله ادویه ای است که بعد از نمک و فلفل در تمام آشپزخانه های اهالی این روستا دیده می شود. این ادویه برای رنگ، عطر و بوی غذا به کار برده می شود.
دارچین: این ادویه گرم مزاج به دو صورت است :
ـ پودر دارچین: این گونه دارچین، اغلب برای خوش طعم و خوشبو کردن غذا مورد استفاده می نمایند.
ـ چوب دارچین و چرخ نشده: این گونه دارچین، اغلب هنگام دم کردن چای، داخل قوری اضافه می نمایند و اصطلاحاً چای دارچینی درست می کنند، تا چای خوش عطر، خوش طعم شود.
هل (هلک میخک): این گیاه گرم مزاج برای طعم، عطر و بوی برخی غذاهااز قبیل: حلوا، کاچی و برای درست کردن چای هل دار کاربرد دارد.
زیره سبز: این گیاه گرم مزاج، برای طعم، عطر و بوی برخی از غذاهای از قبیل: آب مرغ، ته دیگ برنج آب کش کاربرد دارد.
سبزیجات محلی
سبزیجات محلی برای طعم، عطر و بوی و تزیین غذا کاربرد دارد که ما به برخی از این سبزیجات اشاره می نماییم:
وار انبوه (پونه محلی )، چوچاق (نوعی سبزی محلی خوشبو): این گونه از سبزیجات برای طعم، عطر و بوی برخی از غذاها به کار برده می شود.
جعفری : این گونه از سبزیجات برای تزئین کردن دیس ماهی سرخ شده کاربرد دارد. همچنین برای عطرو بوی، طعم غذاهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.
نعنا: این گونه از سبزیجات اکثر اوقات داخل دوغ ریخته می شود تا به دوغ رنگ، عطر و طعم خوبی بدهد.علاوه بر آن در برخی از غذاها از قبیل: سوپ، آش و... ریخته می شود.
رنگ غذا
شیره اربه دوشاب: همان طور که در قسمت غذاهای محلی گفته شد این شیره از میوه ای به نام اربه گرفته میشود. به عنوان رنگ و طعم دهنده غذا مورد استفاده می باشد. البته باید گفت: استفاده از این شیره همانند گذشته نیست و جایش رارنگ های غذای دیگری همانند: زردچوبه، زعفران گرفته است.
زردچوبه: این ادویه از جمله ادویه هایی است که علاوه بر این که طعم و بوی غذا را خوب می کند، باعث می شود رنگ خوبی به غذا بدهد.
زعفران: این گونه رنگ غذا، خیلی خوش طعم، خوشبو و معطر است، که از دهه 70 در بین اهالی روستا رایج شده است که در هنگام میهمانی های خود برای تزئین روی برنج به کار می برند. اما به خاطر گران بودن به طور کل در مواد غذایی خود کم به کار می برند.
مواد خوراکی ترش و شیرین، گرم و سرد برای تزئین کردن غذا
کشمش، گردو، آلو قیسی :گونه هایی از موادهای غذایی است که اهالی روستا در تمامی مراسم های خود، با آن برنج های خود را تزیین می کنند و هنگام مجمع دادن در ایام محرم به صورت جداگانه از قابلمه برنج در یک قابلمه جدا قرار می دهند.
زرشک: گونه ای از مواد غذایی است که از دهه 70 در بین اهالی محله رایج شده است و به همراه زعفران برای تزئین کردن برنج آبکش برای تهیه کردن زرشک پلو با مرغ به کار می رود.
چاشنی ها
آبغوره: این گونه از چاشنی برای ترش مزه کردن خورشت ها به کار برده می شود. همچنین در اواسط ماه خرداد و تیر که هنگام درست کردن آبغوره است، اهالی روستا، چای خود را به همراه آبغوره تازه صرف می کنند. اهالی این روستا چاشنی آبغوره از سایر دیگر چاشنی ها بیشتر به کار می برند.
آبلیمو: این گونه از چاشنی همانند آبغوره برای ترش مزه کردن خورشت هابه کار برده می شود اما مصرف آن نسبت به آبغوره کمتر می باشد.
دلار: همان طور که در قسمت نوع غذاهای محلی گفته شد: این چاشنی از سبزیجات محلی و نمک درست می شود و اهالی روستا به جای نمک زدن به میوه ها از این چاشنی ها استفاده می نمایند.
نارنج:
این میوه به دوصورت استفاده می شود:
ـ آب نارنج:این گونه از چاشنی همانند آبلیمو و آبغوره برای ترش مزه کردن خورشت ها و غذاها علی الخصوص مزه دار کردن ماهی سرخ شده کاربرد دارد و در فصل پاییز و زمستان به خاطر وجود این گونه مرکبات مورد استفاده قرار می گیرد.
ـ میوه نارنج: اهالی روستا هنگامی که می خواهند ماهی سرخ شده را برسر سفره بیاورند ، میوه نارنج از وسط به دو قسمت تقسیم می کنند و در کنار ماهی قرار می دهند. تاهنگام خوردن ماهی از این چاشنی استفاده نمایند و نیز یک تزئینی بر روی دیس ماهی بر سفره انجام داده باشند.
تزئینات مواد خوراکی بر روی سفره
گاهی اوقات با کوچکترین کار در سفره که از چشم ما غافل می ماند، به سفره های غذایی زیبایی می بخشد،خانم های این روستا برای تزئین کردن سفره های خود علی الخصوص در مراسم و میهمانی های خود، سعی بر این دارند که سفره های خود را با کمترین امکانات زیبا جلوه دهند، این کارها به شرح زیر می باشد:
ـ حلقه حلقه کردن پیازهای خام و قرار دادن آن بر روی پیش دستی های کوچک، بر سر سفره
ـ پوست کردن و حلقه حلقه کردن خیار و قرار دادن آن بر روی پیش دستی های کوچک، بر سر سفره
ـ خردخرد کردن گوجه و قرار دادن آن بر روی پیش دستی های کوچک، بر سر سفره
ـ با چاقو شیار دادن بر روی تربچه های قرمز و پیازچه ها و داخل سبد سبزی خوردن قرار دادن
ـ سیب زمینی خلال یک دست و سرخ شده و قرار دادن در کنار غذاهایی چون: مرغ سرخ شده، خورشت قیمه، کتلت، شامی و...
ـ گوجه فرنگی حلقه حلقه شده و سرخ شده و قرار دادن در کنار غذاهایی چون: مرغ سرخ شده، خورشت ترش و واش ، کتلت، شامی ، بادمجان و...
ـ سرخ کردن مرغ کامل (مرغ بریان) به همراه سیب زمینی، گوجه فرنگی و در وسط سفره قرار دادن هنگام میهمانی ها
ـ درست کردن برنج آبکش روغن دار در هنگام میهمانی ها و مراسم های مختلف که برای تهیه کردن ته دیگ، از نان لواش، مخلوط کردن برنج با زعفران در ته دیگ، مخلوط کردن برنج با زرد چوبه در ته دیگ، مخلوط کردن برنج با زیره سبزه در ته دیگ استفاده می کنند.
ـ کشیدن برنج در چند دیس و بر روی برنج ها با کشمش یا زرشک، زعفران، تزیین می کنند.
ـ اهالی روستا سعی براین دارند بر سر سفره خود در هنگام میهمانی ها از چند نوع غذا، چند نوع دسر، انواع ترشی جات، سبزیجات و... بچینند و این گونه سفره های خود را رنگین نمایند.
تقسیم کار در بین اعضای خانواده هنگام تهیه و خوردن غذا
تهیه کردن و درست کردن غذا به طور کل برعهده مادر خانواده است. از آنجائیکه زنان روستا پابه پای مردان خود و حتی بیشتر از مردان در شالیزار و باغ های خود مشغول به کار هستند، بین دختر یا عروس خانه و مادر خانواده تقسیم کار صورت می گیرد و اصطلاحی که در مورد این تقسیم کار اهالی روستا به کار می برند این است که یک نفر «کار جیر خانه» یعنی کار های خارج از خانه (کشاورزی) را انجام دهد و دیگر «کارهای جور خانه» یعنی کارهای داخل خانه (آشپزی کردن ـ جارو و تمیز کردن خانه ) را انجام دهد.
قبل از آنکه اعضای خانواده برای استراحت، خواندن نماز و صرف ناهار به خانه بیایند. مسئول درست کردن غذا را تهیه کرده و سفره توسط خانم های خانه پهن می شود. ظروف سفره ، مواد خوردنی بر سفره چیده می شود و هر کس بر سر جای خود می نشیند.
بعد از به اتمام رسیدن خوردن غذا، سفره توسط دختران خانه جمع و شسته می شود.
زمانیکه صاحب خانه میهمان داشته باشد، دختران میهمان در درست کردن غذا، چیدن سفره، جمع کردن و شستن ظروف به صاحبخانه کمک می کنند تا هر چه زودتر کار به اتمام برسد و سپس با یکدیگر در یک جمع زنانه به بحث و گفت و گو بپردازند.
هنگام میهمانی به خاطر اینکه جای هر کسی برای نشستن تعیین شده است و کسی نمی تواند ازجای خود برخیزد، پسر خانواده نقش میانجی گری بین مردان و زنان را دارد که نیاز مردان میهمان را برطرف می کند.
پدر و پسر خانواده بر سر سفره نیاز میهمانان مرد را برطرف می کنند و حواس آنها به این است که میهمان تعارف نکند و از آن پذیرایی می کنند.
مادر و دختر خانواده بر سر سفره نیاز میهمانان خانم را برطرف می کنند و حواس حواس آنها به این است که میهمان تعارف نکند و از آن پذیرایی می کنند.
زمانیکه خانواده میخواهد برای تهیه کردن غذا، کباب تدارک ببیند، درست کردن برنج و پهن کردن سفره بر عهده زنان است و درست کردن کباب (خرد کردن گوشت، سیخ زدن گوشت، درست کردن آتش، کباب کردن گوشت ) برعهده مردان است . معمولاً 5 دقیقه قبل از آماده شدن کباب ها به خانم ها گفته می شود که برنج را بر سر سفره بیاورند که داغ صرف شود.
نحوه چیدمان ظروف بر روی سفره
اهالی روستا سعی بر این دارند در هنگام میهمانی ها و مراسم های مختلف از بهترین ظروف و یکدست خود برای پذیرایی استفاده نمایند.
معمولاً بر سر سفره بشقاب، پیش دستی ها، لیوان ها بر اساس تعداد افراد بر سر سفره در یک ردیف و روبروی هم به صورت منظم چیده می شود.
قاشق و چنگال های مورد استفاده یک دست و منظم در کنار یا بروی بشقاب و پیش دستی ها به صورت منظم چیده می شود. باید گفت: در گذشته قاشق و چنگال در هرخانه ای نبودو فقط در خانه های اربابی و کسانیکه از نظر مالی وضع خوبی داشت سرویس قاشق و چنگال استفاده می شد خانواده های معمولی و رعیتی فقط در داخل خورشت های خود یک ملاقه و در داخل دیس برنج یک کفکیر قرار می دادند. از دهه 60 بود که سرویس قاشق و چنگال به طور رایج در تمامی خانه مورد استفاده قرار گرفته شده است.
معمولاً تعداد دیس های برنج، ظرف خورشت ، پارچ آب و... بستگی به تعداد میهمان ها دارد اما معمولاً به گونه ای چیده می شود که میهمان ها و اعضای خانواده بتوانند به راحتی از خود پذیرایی کنند.
آداب و رسوم غذا خوردن در روستای امام ده
عناصر فرهنگی آداب غذا خوردن در این روستا از گذشته تا به امروز مورد تغییراتی قرار گرفته است اما به طور کل به این صورت است:
در گذشته خانواده ها به خاطر داشتن کار معین در بین اعضای خانواده ، در یک ساعت معین اعضای خانواده برای صرف صبحانه، ناهار و شام دور هم جمع می شدند و بایکدیگر ناهار صرف می کردند. امروزه نیز خانواده هایی که سنتی هستند و شغل هریک از اعضای خانواده همانند سابق معین است،این سنت پا برجا است.
اما خانواده هایی که از نسل جوان و تحصیل کرده می باشند و برای انجام کارهای اداری داخل شهر می روند دیگر در ساعت معین هنگام ناهار در منزل نیستند و معمولاً هنگام شام دور هم هستند و باهم غذا می خورند.
مکان غذا خوردن هنگام میهمانی در تالار بزرگ خانه (تالار میهمانی) انجام می گیرد و در تابستان در تالارچه (ایوان خانه) انجام می گیرد و این رسم هم اکنون در خانه های با سبک ساخت قدیم پابرجاست اما در خانه های جدید معمولاً در اتاق پذیرایی که به آن سالن گویند و یا در حال خانه که از دیگر مکان خانه بزرگتر است، سفره غذا را پهن می کنند.
در گذشته به خاطر نبود آب لوله کشی و عدم دسترسی به آب، مرسوم بود که دست آفتابه لگن بر سر سفره بیاورند و ابتدا بزرگ خانواده و سپس دیگر اعضای خانواده در صورت تمایل ، دست خود را با آب بشوید. اما امروزه به خاطر تغییرات در امکانات رفاهی دیگر این رسم رایج نیست.
همان طور که در فصل 5 گفته شد : هنگام غذا خوردن اعضای خانواده بر سر یک سفره دورهم می نشینند. مادر خانواده معمولاً بر سر سفره نزدیک درب آشپزخانه می نشیند که اگر نیاز به رفتن آشپزخانه باشد، دست و پا گیر نباشد. پدر یا پدربزرگ خانواده بر سر دیگر سفره یعنی بالای اتاق می نشیند. معمولاً پسران و آقایان در یک ردیف می نشینند و دختران و خانم های روبروی مردان در ردیف دیگر سفره می نشینند و تا پایان غذا خوردن جای کسی تغییر نمی کند.
هنگام میهمان داشتن پس از اندک زمانی که با تشریفات و تعارفات می گذرد، جو راحت تری برقرار می شود ولی تا پایان نشست هیچکس حق عبور از حدود نامرئی که فضای مردان را از فضای زنان و بچه های کوچکتر جدا میکند ، ندارد. گاهی سفره ای جداگانه برای هریک از دسته های میهمان پهن می کنند. در اغلب موارد، زنان و مردان برسر یک سفره غذا را صرف می کنند، ولی، با این حال، جایی را که برای آنان در نظر گرفته شده است را ترک نمی کنند. اگر اتفاقی دور از انتظار رخ دهد و عبور از این مرز ضرورت پیدا کند ، یکی از پسران جوان که هم پدر سری است و هم مادر سری نقش میانجی بین این دو را ایفا میکند. عدم تمایز اتاق ها بر حسب جنس به مثابه تداخل فضاهای مختص مردان و زنان نیست. هنگام دیدار خویشاوندان، مردان غالبا ته ایوان می نشینند و زنان هم در ابتدای ایوان می نشینند و دو جمع کوچک را تشکیل می دهند. (برومبرژه، کریستیان،1370 :125 ).
هنگام غذا خوردن ابتدا پدر یا پدربزرگ خانواده شروع می کند و سپس دیگر اعضای خانواده شروع به کشیدن و خوردن غذا می کنند. و زمانیکه میهمان در خانه حضور داشته باشد ابتدا از میهمان پذیرایی می کنند و سپس خود (صاحبخانه ) آغاز به خوردن غذا می کند.
در پایان غذا خوردن ابتدا پدر یا پدربزرگ خانواده از سفره فاصله می گیرد و سپس دیگر اعضای خانواده از سفره کنار می روند. زمانیکه میهمان در خانه حضور داشته باشد، صاحبخانه صبر می کند که میهمان غذای خود را کامل بخورد و یک مقدار از سفره فاصله بگیرد و سپس خود صاحبخانه از سفره فاصله می گیرد.
هنگام خوردن غذا افراد خانواده باهم صحبتی نمی کنند و به خوردن غذا مشغول هستند.
اعتقادات روستای امام ده هنگام تهیه و خوردن غذا
اهالی این روستا هنگام شروع خوردن غذا، با کلام خداوند (بسم الله الرحمن الرحیم )آغاز می کنند و لزومی ندارد که بلند نام خدا را بر زبان بیاورند. در انتهای غذای خود با صدای بلند شکر خدا را به جای می آورند و از مادر خانواده برای تهیه کردن غذا تشکر می کنند. زمانیکه میهمان می خواهد از صاحبخانه تشکر کند، ابتدا می گوید: الهی شکر، سپس از اصطلاحاتی که به نوعی دعا و تشکر برای صاحبخانه است می گویند، این اصطلاحات نظیر:
ـ ان شاء الله تی زَکانِِ عروسی
معنی: ان شاء الله عروسی بچه هایت
ـ ان شاء الله کربلا، خراسان و مکه خرج بکنی
معنی: ان شاء الله برای رفتن به کربلا، مشهد مقدس و مکه رفتنت میهمانی ات خرج بکنی.
ـ ان شاء الله تی برکت سفره زیاد بِِبِِی
معنی: ان شاء الله برکت سفره ات زیادتر بشود. و... می باشد.
هنگام نوشیدن آب، حتماً نام خدا (بسم الله الرحمن الرحیم )را بر زبان می آورند. بعداز نوشیدن آب، بر امام حسین (ع) درود می فرستند و می گویند: درود بر لب تشنه امام حسین (ع).
از ظروف تَرَک خورده استفاده نمی کنند و اعتقاد بر این دارد که در درون ظروف تَرَک خورده شیطان وجود دارد. این اعتقاد بر علم پزشکی ثابت شده است که درون تَرَک ظروف میکروب، باکتری و ویروس جمع می شود.
از استکان چای کف دار برای پذیرایی کردن، از بزرگتر و یا میهمان خود خوداری می کنند و این امر را بی احترامی به فرد مقابل می دانند.
زمانیکه فردی هنگام خوردن غذا، به خانه شان بیاید، هر طوری است آن را بر سر سفره می آورند و با یکدیگر مشغول به خوردن غذا می شوند.
هنگام خوردن غذا، اگر فرد مستحق و مستمندی سر برسد، مقداری از غذای خود را حتماً به او می دهند.
گاهی اوقات اهالی روستا غذایی که تهیه می کنند، یک ظرف از غذای خود را به همسایه خود می دهند.
ظروفووسایلغذاخوریرایجدرروستایامامده
ظروفی که اهالی روستا برای تهیه کردن و مصرف کردن غذا بکار می بردند به شرح زیر می باشد:
1 ـ ظروفسفالی
ظروف سفالی که در این روستا برای برای تهیه کردن غذا و مصرف غذا بکار می برند، گمج، نیره، نم کار، نمکدان و ... می باشد که هرکدام کاربرد خاص خود را دارد و کاربردشان به شرح زیر می باشد:
الف)گمج
دیگ و قابلمه ای سفالی است که معمولا به رنگ سبز می باشد و برای تهیه کردن انواع خورشت ها بکار می رود.و خاصیت این دیگ ها اینست که قابلیت جذب کنندگی دارد و آب های اضافی خورشت را به خود می گیرد. این قابلمه از گذشته تا به امروز در بین اهالی روستا برای پخت غذا رایج است.
ب) نیره (کوزهکرهگیری)
کوزه سفالی خمره ای شکل می باشد که دارای دو دستگیره است برای تهیه کردن کره و دوغ بکار می رود. کسانیکه دارای گاو شیرده باشند از نیره برای تهیه کردن دوغ و کره روزمره خود استفاده می نمایند.
ج)نمکار
این ظرف سفالی همراه یک سنگ می باشد و برای سائیدن مواد غذایی از قبیل گردو، سبزیجات، لوبیای تازه و ... بکار می رود. امروزه اهالی این روستا کمتر از این وسیله استفاده می کنند و جای آنرا مولینکس گرفته است.
د)نمکدان
نمکدان ها دوطرفه و سفالی می باشد و درپوش ندارد. بدلیل وجود نم و رطوبت و امکان از بین رفتن نمک اهالی روستا از نمکدان های سفالی بدون درپوش استفاده می نمایند.
در این روستا ظروف سفالی دیگری نظیر کوزه ،لیوان، کاسه، و... مورد استفاده اهالی روستا می باشد.
2 ـ ظروفچوبی
ظروف چوبی که اهالی روستا برای تهیه و مصرف کردن غذا استفاده می نمایند از قبیل: چوپاره، قندلاک، تخته ساتور، ملاقه، کفگیرو... می باشد، که کاربردشان به شرح زیر است:
الف)تختهساطور
این وسیله چوبی همراه با یک ساطور می باشد که برای خرد کردن گوشت، مرغ، سبزیجات و ... بکار می رود و امروزه هم کاربرد دارد و استفاده می شود.
ب)چوباره
سینی بزرگ و پهن و گرد می باشد که برای پاک کردن برنج ، خشک کردن سبزی و... بکار می رود. امروزه این سینی از جنس روحی، استیل است و چوبی آن دیده نمی شود.
ج)قندلاک
این وسیله چوبی برای خرد کردن قند کاربرد داشته است شکل آن گرد و دارای لبه است . دروسط ظرف پایه ای چوبی قرار دارد و دور پایه آن خالی می باشد، قند را روی پایه آن قرار می دهند و با سنگ قند ها را خرد می کنند. امروزه این ظرف چوبی دیگر کاربرد ندارد و روی قند شکن سنگی قند را خرد می کنند.
ظروف چوبی دیگر از قبیل ملاقه، کفگیر، قاشق و ... در این روستا به چشم می خورد.
3 ـ ظروفنشکن(لعابی)
این ظروف از جنس فلز و دارای لعاب می باشد. معمولا سفید و نخودی رنگ است و بعضی از آنها دارای طرح می باشد. این ظروف شامل کتری، قوری، کاسه، بشقاب، دیس، سینی و ... می باشد. استفاده از این ظروف در گذشته، میان اهالی روستا خیلی رایج بوده اما امروزه استفاده از این ظروف رایج نیست و افرادی که از گذشته داشتند استفاده می نمایند. می توان گفت بعد از این ظروف: جایش را ظروف ملامین و چینی گل سرخ گرفته است.
4 ـ ظروفنقره، روحی، مسی
الف)مجمع
سینی بزرگ از جنس مس یا نقره است که برای حمل غذا بکار می رود. از این سینی در مجالس مختلف بعنوان برم استفاده می نمایند مثل: برم شادی (عروسی)، برم سیاه ( عزا )، برم ماه محرم، و.. .این سینی بزرگ را همه اهالی روستا بدون استثنا دارا هستند و جزء ظروف سنتی اهالی روستا محسوب می شود.
ب)آفتابهولگن
این ظروف مسی یا نقره را اهالی روستا برای شستن دست ها برسر سفره استفاده می کردند و امروزه هیچ کاربردی ندارد و این ظروف دیگر در این روستا به چشم نمی خورد.
ج ) ظروفروحی و مسی
ظروفی که امروزه در این روستا رایج است از جنس روحی می باشد که شامل قابلمه، ماهیتابه، کاسه، دیگ، لیوان، و... است.
5 ـ وسایلحصیری
این روستا بنا بر شرایط محیطی و اقلیمی در گذشته از حصیر برخوردار بود و اهالی استفاده ای که از حصیر برای وسایل غذا خوری می کردند سفره و زنبیل بوده است. امروزه این روستا مثل سابق دارای حصیر نمی باشد و عده ای محدود حصیربافی می کنند. اما از زنبیل و سفره هنوز اکثر افراد روستا استفاده می کنند.
6 ـ وسایلپختوگرمکردنغذا
در این روستا در گذشته برای پخت غذا از آتش هیزمی استفاده می کردند. در آشپزخانه یک شومینه هیزمی درست می کردند و غذا را روی آن می پختند و معمولا آشپزخانه بیرون از خانه و داخل حیاط بود. داخل اتاق خانه هم یک شومینه هیزمی داشتند که در زمستان داخل اتاق هم آشپزی می کردند.
بعد از رایج شدن کپسول های گاز برای آشپزی از اجاق گاز معمولی و اجاق گاز فر دار، پکنیک، استفاده می کنند.
وسایل دیگر که برای پخت و پز استفاده می کنند چراغ نفتی و گازهای تک شعله می باشد.
7 ـ ظروف و سایر وسایل آشپزخانهدیگررایجدرروستایامامده
در این روستا از ظروف ملامین و چینی گل سرخ استفاده زیادی می کنند . به تازه گی ظروف پیرکس و کریستال هم رواج پیدا کرده است.
علاوه بر قابلمه های روحی از قابلمه های تفلون، نسوز، چودن و مسی هم استفاده می نمایند.
وسایل برقی نظیر: چرخ گوشت، سبزی خرد کن، آبمیوه گیری، گاز فر دار، یخچال های با ساخت جدید همانند امرسان و مولینکس در بین اهالی روستا دیده می شود.
((شناخت خطه ای از شمال))