مونوگرافی روستای امام ده

فصل هفتم :

پوشاک

فصل هفتم: پوشاک

پوشاک

ایجاد لباس ناشی از احتیاج انسان به دفاع از عوارض طبیعی بخصوص در مقابل سرما بوده است. لیکن لباس نیز مثل هر گونه وسیله زندگی که پا از دایره رفع احتیاج ابتدائی بیرون می گذارد حالت تفننی به خود می گیرد و در طول زمان از صورت ابتدائی خود بیرون آمده، اقوام مختلف روی زمین هر یک بنا به مقتضیات اقلیمی و آداب و رسوم و درجه فرهنگ و تمدن خود، به ایجاد لباس های گوناگون پرداخته و در دوخت و شکل و تزئین آن ابتکارات گوناگون بوجود آوردند. بطوریکه لباس نیز مثل تمام وسایل زندگی جلوه گاه ذوق و هنر بشری گردیده و مظهر لطافت وذوق و تکامل سلیقه اقوام ملل شده است (ذکاء، یحیی1336 :6).

پوشاک زنان در روستای امام ده:

آنچه بیش ازهمه در نوع لباس زنان دراین منطقه تاثیر گذاشته است، عبارت است از :

1 ـ آب و هوای معتدل و مرطوب که باعث شده است، تنوع لباس در فصول مختلف بوجود آید.

2 ـ محیط روستا

3 ـ نوع ساخت خانه ها

4 ـ فعالیت و مشارکت زنان در کار شالیکاری

ویژگی و نوع پوشاک زنان میانسال و کهنسال:

Ø     در فصل تابستان که هوا گرم است لباس زنان از جنس نخ، چیت، تترون می باشد.

Ø     نوع پارچه های انتخابی زنان معمولا پرگل است و پارچه دارای رنگ آمیزی زیاد است.

Ø     معمولا زنان پیراهن های بلند و چین دار بر تن می کنند.

Ø     شلوار زنان گشاد و آزاد و نخی می باشد.

Ø     معمولا زنان روسری های نخی که بصورت X در پشت سر گره می خورد، بر سر می کنند، همچنین روسری بعد از عبور از چانه در بالای سر به هم می رسد؛ و نیز روسری لچک (سه گوش) بر سر خود می نهند و در بسیاری از مواقع دو گوشه جلوی لچک را از دوطرف به زیر گوشه سوم آن در پشت گردن می برند و یا با عبور از روی هم آن را روی سر گره می زنند.

Ø     زنان میانسال و کهنسال این روستا هنگامی که در محل می خواهند، جاهایی همانند: بر سر شالیزار ها، باغ ها و خانه همسایه خود بروند. با همان لباس خانگی و نهایتاً یک چادر رنگی یا چادرشب بر کمر خود می بندند

Ø     زنان میانسال و کهنسال این روستا  به هنگام بیرون رفتن از محل چادر سفید یا رنگی و یا چادر شب بر روی کمر خود می بندند و گاهی اوقات در بعضی از جاها چادر بر سر خود می گذارند.

Ø     در تابستان به هنگام بیرون رفتن جوراب های ضخیم مشکی برروی شلوارهای خود به پا می کنند و در زمستان جوراب های پشمی به پا می کنند.

Ø     در زمستان زنان بر روی لباس های خود ژاکت ،کت مخمل و لباس های گرم بر تن می کنند.

Ø     کفش زنان معمولا کفش های راحتی مشکی، گالش، دمپایی های مشکی  می باشد و در مواقع باران و برف چکمه به پا می کنند.

باید گفت: لباس زنان میانسال و کهنسال این روستا تغییری نکرده است و از گذشته تا امروز به همین شکل بوده است.

ویژگی و نوع پوشاک دختران جوان:

Ø     معمولا دختران و زنان جوان در تابستان بلوز آستین بلند و دامن بلند بر تن می کنند و یا سارافون همراه با بلوذ و شلوار برتن می کنند.

Ø     شلوارهای دختران از جنس نخ می باشد.

Ø     معمولا روسری نخی بر سر می گذارند و از جلو به صورت معمولی گره می زنند و همیشه روسری بر سر می گذارند.

Ø     دختران به هنگام بیرون رفتن ،در محل خود بصورت معمولی ، همانطور که در خانه لباس می پوشند به بیرون می روند اما هنگام رفتن به محل دیگر یا شهر مانتو و شلوار به تن می کنند  و نوع پوشش بیرونی آنها همانند سایر نقاط دیگر کشور می باشد.

Ø     در زمستان دختران ژاکت ، کت و لباس های گرم برتن می کنند . به هنگام بیرون رفتن کاپشن یا  پالتو برتن می کنند.

Ø     کفش های دختران امروزه با جاهای دیگر تفاوتی ندارد.

Ø     در گذشته دختران جلیزقه های تزئینی بر روی لباس های خود بر تن می کردند اما امروزه اینطور نیست.

Ø     در گذشته دختران لباس هایی با رنگ شاد بر تن می کردند اما امروزه رنگهای ساده را انتخاب می کنند . (مشاهدات و نقل از: زینب حسن دوست اربوکلایه، رقیه حسن دوست اربوکلایه ، زهرا حسن دوست اربوکلایه ).

پوشاک مردان در روستای امام ده:

ویژگی و نوع پوشاک مردان میانسال و کهنسال:

Ø     لباس مردان در تابستان از جنس نخ می باشد.

Ø     معمولا مردان پیراهن و شلوار پارچه ای بر تن می کنند.

Ø     مردان مسن کت و شلوار بر تن می کنند و رنگ آن هم تیره می باشد.

Ø     در گذشته مردان علاوه بر کت و شلوار و جلیغه هم بر تن می کردند.

Ø     در گذشته مردان کلاه شاپو بر سر می گذاشتند.

Ø     در گذشته مردان عادی کفش شان گالش بوده است اما آنهایی که از نظر مالی مرفه بودند کفش هایی از جنس چرم استفاده می کردند.

Ø     در پاییز و زمستان مردان از لباس های پشمی و بافتنی از قبیل کلاه، جوراب، شال گردن، ژاکت، دستکش، کت و شلوار بر تن می کنند.

پوشاک پسران جوان:

Ø     معمولا پسران و مردان جوان در تابستان پیراهن آستین کوتاه و تی شرت و شلوار پارچه ای یا جین بر تن می کنند.

Ø     کفش پسران و مردان جوان اسپرت یا کتانی می باشد.

Ø     پسران معمولا در زمستان از ژاکت، کاپشن، شال گردن و کلاه استفاده می نمایند.

Ø     در گذشته کفش پسران و مردان جوان گالش بوده است (نقل ازمرحوم مرتضی حسن دوست اربوکلایه ، ابراهیم حسن دوست اربوکلایه ، صمد حسن دوست اربوکلایه).